أبو الحسن الشعراني
452
پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)
في النصرانيّة و الوثنيّة و تشابههما و أورد شواهد على تقليد النصارى للوثنيين في كثير من عقائدهم و هو كتاب ممتع . « 1 » كانُوا لا يَتَناهَوْنَ عَنْ مُنكَرٍ فَعَلُوهُ . « 2 » مؤلف : در خبر است كه خداى تعالى وحى كرد به يوشع بن نون كه از قوم تو صد هزار آدمى را هلاك خواهم كردن ، چهل هزار صالحان و نيكان و شصت هزار بدان . يوشع گفت : بار خدايا ! دانم كه بدان مستحقّ هلاكند ، نيكان را چرا هلاك خواهى كردن ؛ گفت : « انهم لم يغضبوا لغضبي و آكلوهم و شاربوهم » ؛ براى آنكه ايشان براى خشم من خشم نگرفتند و با آن فاسقان مؤاكله و مشاربه و مخالطه كردند . علّامه شعرانى : مردمان عهد ما را تنبيهى بزرگ است كه فاسقان بسيارند و مردم صالح از آنها پرهيز نمىكنند ، بلكه از معاشرت آنان فخر و مباهات دارند و نهى از منكر آن است كه اگر بتواند فاسقان را به پند و موعظه به صلاح آورد و اگر نااميد باشد ، ترك معاشرت كند تا قبح عمل خود را بهتر بدانند . « 3 » وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى . « 4 » مؤلف : و يا بى نزديكترين ايشان را به دوستى مر مؤمنان را آنانكه گفتند : ما ترسايانيم . و مراد به ترسايان خصوص است نه عموم ، براى آنكه ترسايان با مسلمانان كمتر از جهودان دشمنى نكنند . و إنّما مراد نجاشى است . علّامه شعرانى : و در آيه فرمود : لا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَ النَّصارى أَوْلِياءَ « 5 » و فرمود :
--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 223 . ( 2 ) . مائده ( 5 ) آيهء 79 . ( 3 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 267 . ( 4 ) . مائده ( 5 ) آيهء 82 . ( 5 ) . همان ، آيهء 51 .